1
دانشجوی ارشد فیزیولوژی ورزشی و تندرستی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
2
2- دانشیار فیزیولوژی گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران
10.22054/jshsr.2026.84173.1014
چکیده
این مقاله به بررسی سیستماتیک تأثیر ورزش بر افزایش سطح فاکتور نوروتروفیک مشتقشده از مغز (BDNF) و نقش آن در پیشگیری از زوال عقل میپردازد. BDNF یک پروتئین حیاتی برای بقا، عملکرد و انعطافپذیری سیناپسی نورونها است. مطالعات نشان دادهاند که ورزش میتواند یک راهکار غیردارویی برای کاهش خطر زوال شناختی و دمانس باشد. در این بررسی، ارتباط بین ورزش، BDNF و زوال عقل بر اساس شواهد موجود از مطالعات انسانی و حیوانی تجزیهوتحلیل شده و سازوکارهای احتمالی میانجی، ازجمله نقش مایوکاینها و سایر عوامل در گردش خون، مورد بحث قرار گرفتهاند. تحقیقات نشان میدهند که ورزش بهویژه تمرینات هوازی، میتواند سطح BDNF را افزایش داده و از این طریق تأثیر مثبتی بر سلامت مغز داشته باشد. درعینحال، عواملی مانند شدت، مدت و نوع ورزش، همچنین ویژگیهای فردی ازجمله ژنتیک، بر میزان پاسخ BDNF تأثیرگذار هستند. از سوی دیگر، برخی یافتهها در رابطه با ارتباط مستقیم بین افزایش BDNF ناشی از ورزش و بهبود عملکرد شناختی، متناقض بودهاند و نیاز به پژوهشهای دقیقتر برای تعیین مکانیسمهای قطعی این اثر وجود دارد. بهرغم چالشهای روششناختی، شواهد قوی مبنی بر اثر محافظتی ورزش در برابر زوال عقل وجود دارد. بااینحال، برای بهینهسازی مداخلات ورزشی بهمنظور پیشگیری از دمانس، تحقیقات بیشتری لازم است. این مقاله بر اهمیت تدوین برنامههای ورزشی استاندارد و انجام مطالعات طولی برای روشن شدن مسیرهای مولکولی و عوامل مؤثر بر این ارتباط تأکید دارد.
شیخی,افسانه و غزالیان,فرشاد . (1405). تحلیل تاثیر ورزش بر افزایش سطح BDNF (فاکتور نورو ترو فیک مشتق از مغز)و پیشگیری از زوال عقل.. (e21142). دو فصلنامه مطالعات مروری علوم ورزشی وتندرستی, (), e21142 doi: 10.22054/jshsr.2026.84173.1014
MLA
شیخی,افسانه , و غزالیان,فرشاد . "تحلیل تاثیر ورزش بر افزایش سطح BDNF (فاکتور نورو ترو فیک مشتق از مغز)و پیشگیری از زوال عقل." .e21142 , دو فصلنامه مطالعات مروری علوم ورزشی وتندرستی, , , 1405, e21142. doi: 10.22054/jshsr.2026.84173.1014
HARVARD
شیخی افسانه, غزالیان فرشاد. (1405). 'تحلیل تاثیر ورزش بر افزایش سطح BDNF (فاکتور نورو ترو فیک مشتق از مغز)و پیشگیری از زوال عقل.', دو فصلنامه مطالعات مروری علوم ورزشی وتندرستی, (), e21142. doi: 10.22054/jshsr.2026.84173.1014
CHICAGO
افسانه شیخی و فرشاد غزالیان, "تحلیل تاثیر ورزش بر افزایش سطح BDNF (فاکتور نورو ترو فیک مشتق از مغز)و پیشگیری از زوال عقل.," دو فصلنامه مطالعات مروری علوم ورزشی وتندرستی, (1405): e21142, doi: 10.22054/jshsr.2026.84173.1014
VANCOUVER
شیخی افسانه, غزالیان فرشاد. تحلیل تاثیر ورزش بر افزایش سطح BDNF (فاکتور نورو ترو فیک مشتق از مغز)و پیشگیری از زوال عقل.. دو فصلنامه مطالعات مروری علوم ورزشی وتندرستی. 1405;():e21142. doi: 10.22054/jshsr.2026.84173.1014
